Jaway Rikuy

         Principales partes del cuerpo humano en quechua: 1.    Cabeza: Uma 2.    Cara: Uya 3.    Cabello: Chuqcha 4.    Cuello: Kunka 5.    Frente: Mat’i 6.    Ojos: Ñawi 7.    Nariz: Senqa 8.    Boca: Simi 9.    Orejas: Ninri, rinri 10. Mano: maki 11. Abdomen: wiqsa 12. Pie: chaki 13. Mentón: K’aki 14. Barba: Sunkha 15. Bigote: Sirphi suphu

Kuntursi nisqa atuqta «silupin phista kanqa». Chaysi atuqqa rikuyta munaspa «nuqapuwan risunchu?» nisqa. Chaysi kunturqa «manan qanqa yarqayta awantamuwaqchu» nisqa. Chaysi atuqqa «manan wañumusaqchu yarqaypiqa». Chaysi kunturqa pusasqa atuqta. Chaysi siluman chayarachin. Chaysi silupiqa runakunaqa «ima animaltaq kayri?» nispa nisqa. Chaysi atuqqa k’uchuchallapi tiyaykusqa. Chaysi misaq ukhunkunapi tullukunata k’utupakushasqa. Mana atuqta riqsispa pasapusqa kuntur. Chaysi atuqqa maskhaykusqa kunturta. Chaysi mana kuntur kapuqtin kutiyampunanpaq luruta balikusqa «pusaruway» nispa. Chaysi luruqa «q’ishwata ashkhata ruwaruway» nisqa. Chaysi atuqqa ashkhata ruwarukusqa. Chaysi luruta nillantaq «wayqiy kunanqa ruwaruniña q’ishwata». Chaysi luruqa «q’ishwawan watarukuy» nisqa atuqta. Chaysi atuqqa watarukusqa sinturanmanta. Chaysi atuqqa nillantaq luruta «wayqiy kunanqa wataruniña» nispa nin luruta. Chaysi kachapun. Chaysi kuskan silupi kashasqa. Chaysi atuqqa nisqa luruta «k’arpa sinqa luru...